بسم الله الرحیم رب سهل | [رکن دوم رکن] معاملات است و این نیز ده اصل است |

اصل اول: اداب خوردن، اصل دوم: اداب نکاح کردن،  اصل سم: اداب کسب و تجارت|، اصل چهارم: در طلب حلال، اصل پنجم: اداب صحبت با خلق، اصل ششم: اداب عزلت |، اصل هفتم: اداب سفر، اصل هشتم:  اداب سماع، اصل [نهم] امر معروف و نهی منکر|، اصل دهم: ولایت داشتن

اصل اول اداب  طعام خوردن و دادن

بدان کی زاد عبادات هم از جمله عباداتست و زاد راه | هم از جمله راهست، بس هر جه راه دین را بدو حاجت|  بود هم از جمله دین بود و راه دین را بدو حاجت| بود هم از جمله دین بود و راه دین را  بطعام خوردن حاجت| است، جه مقصود همه سالکان دیدار خذای تعالی| است و تخم ان علم و عمل است و مواظبت بر علم|...

[انتهای برگ 1b]

***

کی مردمان بی سوال کردن و مذلت احتمال کردن رغبت| کردندی در کفایت وی، کسب ناکردن اولیتر|  اما اگر از کسی کی جز عبادت ظاهر نیاید ویرا کسب| اولیتر کی حقیقت عبادات ذکر حق تعالی  است و در| میان کسب دل با خداوند تعالی توان داشت.|

باب دوم در علم کسب|

بدانک این باب دراز بود و جمله این در کتاب فقه گفته ایم| اما درین  کتاب از جیزی مشکل شود توان برسید  و هر کی این نداند خوانده نشد  در حرام و ربا افتد و نداند کی| می بباید برسید و غالب کسب بر شش معاملت| کردد با بیع و ربا و سلم و اجارت و قرض و شرکت| بس جمله شرایط ان عقود بکویم. اول| عقد بیع است و علم بیع حاصل کردن فریضه است| هیج  کس را ازین کریزش نیست و عمر رضی الله عنه| در بازار (در متن مکرر نوشته شده) می شدی و دره می زدی و می| کفتی کی هیج کس مباد در بازار معاملت کند| ....

[انتهای یک صفحه از اوایل کتاب]

***

بهشت تر است، کفت دیگر؟ کفت از بس نماز دیکر هفتاد بار| استغفار کوی تا کناه هفتاد ساله ترا عفو کنند. کفت| جندین کناه ندارم. کفت کناه مادرت و بدرت. کفت چندین کناه ندارد. کفت برادرانت را و عبدالله بن مسعود| می کوید رضی الله عنه کی رسول علیه السلم مالی قسمت می کرد| یکی کفت این قسمتی است کی نه برای خذای تعالی| یعنی کی انصاف نیست ابن مسعود رسول را علیه السلم حکایت| کرد وی خشمکین نشد و روی وی صرخ نشد بیش ازین نکفت| کی خذای عزوجل بر براذرم موسی رحمت کناد کی ویرا| بیش ازین نرنجانیدند و وی صبر کرد این جمله از اخبار|  و حکایات کفایت است نصیحت را جون اصل ایمان بر جای| باشد این اثر کند و اکر اثر نکرند انست کی دل از ایمان خالی شده| است  و جز حدیثی بر زبان نمانده است و حدیث ایمان کی در دل| بود دیکر است و ایمانی دیکر ندانم کی حیقیقت ایمان در دل| جه کونه بود عاملی را کی سالی جندین هزارم درم و دینار خواسته اند او خوانده نشد  دهد تا همه در ضمان وی بود همه در قیامت از وی| نهند. بالله التوفیق، تمام رکن معاملات .| ...  

رکن دوم – رکن معاملاتست و آن نیز ده اصل است. اصل اول: آداب طعام خوردست، اصل دوم: آداب طعام نکاح است، اصل سوم: آداب کسب و تجارت است، اصل چهارم: طلب حلال است، اصل پنجم: اداب صحبت با خلق است، اصل ششم: آداب عزلت است، اصل هفتم: آداب سفر است ، اصل هشتم: آداب سماع است، اصل نهم: امر معروف و نهی منکرست، اصل دهم: ولایت داشتن است.

اصل اول

آداب طعام خوردن و دادنست بدانکه راه عبادت هم از جمله عبادات است، و زادهم از جمله راه است، پس هر چه راه دین را بدان حاجت بود هم از جمله دین بود، راه دین را بطعام خوردن حاجت است، چه مقصد همه سالکان دیدار حق تعالی است و تخم آن علم و عمل است و مواظبت بر علم ...

[ص 223 و 225 چاپ تهران]

***

که مردمان بی سؤال کردن و مذلت احتمال کردن رغبت نکنند در کفایت وی، کسب کردن اولیتر که سؤال از جمله فواحش است و بضرورت حلال شود مگر کسی که درجه و بزرک بود ـ علم ویرا فایده بسیار بود و مذلت وی در طلب قوت اندک بود، آنگاه باشد که گوییم کسب ناکردن اولیتر مر ویرا. ولی کسی که از وی جز عبادت ظاهر نیاید ویرا کسب اولیتر ـ که حقیقت همه عبادات ذکر حق تعالی است و در میان کسب دل با خدای تعالی توان داشت.

باب دوم

در علم کسب کردن تا بشرط شرع بود.

بدانکه این باب دراز بود و جمله این در کتب فقه گفته ایم. اما در این کتاب آن مقدار که حاجت بدان غالب بود بگوییم، چندانکه هر که این بداند اگر چیزی مشکل شود بتواند پرسید، و هر که این نداند خود در حرام و ربوا افتد و نداند که همی بباید پرسید.

و غالب کسب بر شش معاملت گردد: بیع و ربوا و سلم و اجارت و قراض  و شرکت. پس جلمه شرایط این عقود بگوییم.

عقد اول بیع است و علم بیع حاصل کردن فریضه است که هیچکس را ازین چاره نباشد و عمر رضی الله عنه در بازار شدی و دره میزدی و میگفتی هیچکس مباد که درین بازار معاملت کند.

[ص 258 و 259، چاپ تهران]

***

و بهشت تراست گفت دیگر؟ گفت پس از نماز دیگر هفتاد بار استغفار کن تا گناه هفتاد ساله ترا عفو کند. گفت مرا گناه هفتاد نیست. گفت گناه مادرت را. گفت که مادرم را چندین گناه نیست. گفت گناه پدرت را. گفت پدرم را چندین گناه نیست. گفت گناه برادرانت را و عبدالله بن مسعود می گوید رضی الله عنه رسول علیه السلم مالی قسمت کرد یکی گفت این قسمتی است که نه برای خدای تعالی کرده اند یعنی که بانصاف نیست. ابن مسعود رضی الله عنه رسول را حکایت کرد. وی خشمگین شد و روی وی سرخ شد بیش ازین نگفت که خدای بر برادرم موسی رحمت کناد که ویرا بیش ازین نرنجانیدند و صبر کرد.

این از اخبار و حکایات کفایت بود نصیحت اهل ولایت را که چون اصل ایمان بر جای باشد این اثر کند و اگر اثر نکند آنست که دل وی از ایمان خالی شده است و جز حدیثی بر دل و بر زبان نمانده است و حدیث ایمان که در دل بود دیگرست و ایمان ظاهر دیگر و ندانم که حقیقت ایمان چگونه بود عاملی را که وی سالی چندین هزار دینار حرام بستاند و بدیگری دهد تا همه در ضمان وی بود و در قیامت همه از وی طلب کنند و منفعت آن به دیگر رسد و این نهایت غفلت و نامسلمانی بود والسلام تمام شد رکن اول و دوم از کتاب کیمیای سعادت.